Ποιοι είμαστε
Κάθε προσπάθεια να ορίσουμε τι είναι το Σαλιγκάρι έχει ναυαγήσει. Αποφασίσαμε λοιπόν να αποδεχτούμε ότι το Σαλιγκάρι είναι κάτι που αλλάζει διαρκώς κι εμείς τρέχουμε λαχανιασμένοι από πίσω του προσπαθώντας να το κατανοήσουμε και να του δώσουμε αυτό που χρειάζεται για να συνεχίσει να ζει. Λένε πως, αν δεν μπορείς να ορίσεις κάτι, αρκεί να του αφαιρέσεις ό,τι περιττό – εκείνο που θα μείνει είναι η ουσία του:
Το Σαλιγκάρι είναι απολύτως ανεξάρτητο και παράγει πρωτογενές υλικό. Ασχολείται πρωτίστως με τον λόγο και επιδιώκει να χαράσσει καινούριες διαδρομές μέσα στη γλώσσα, την οποία δεν αντιλαμβάνεται ως ένα κλειστό, δεδομένο σύστημα· αντιθέτως, στη δυναμική κίνηση της γλώσσας βλέπει να εκτυλίσσεται ένα παιχνίδι μετωνυμιών, μεταφορών και παρομοιώσεων, ένα παιχνίδι εικόνων, ήχων και λογοτεχνικών ηρώων – για αυτό και το καβούκι του ξεχειλίζει από ποίηση, φωτογραφίες, στίχους και τραγούδια. Δεν είναι όμως ούτε μουσικό εγχείρημα, ούτε φωτογραφικό ή ζωγραφικό, κι ας τα περιέχει όλα αυτά.
Το Σαλιγκάρι είναι μια συλλογικότητα ανθρώπων που διαβάζουν, ακούνε, παρατηρούν, συνομιλούν και γράφουν. Γράφουν για να καταλάβουν, για να επικοινωνήσουν, για να συνδεθούν και να συνδέσουν. Γράφουν γιατί αγαπούν την τέχνη. Τελικά γράφουν, γιατί αυτό μπορούν. Συγκινείται από τις ιδέες της συνύπαρξης και της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της ισότητας. Επιθυμεί να συνδιαλλαγεί με το παρελθόν, και πιστεύει στην ανθρώπινη λογική και στην ελευθερία που προκύπτει μέσα απ’ τον κανόνα. Αλλά το ενδιαφέρει να υπάρχει στο παρόν και να προτείνει εναλλακτικές εκδοχές του.
Το Σαλιγκάρι πιστεύει και στην επιστήμη, απλώς όταν προσθέτει 2+2 βγάζει 5, διότι γνωρίζει πως η αλήθεια δεν είναι μία. Κάτι που μάλλον εξηγείται από την αξία που βλέπει στο παιχνίδι. Ο κόσμος παίζοντας ανακαλύπτεται – το Σαλιγκάρι πιστεύει πολύ σε αυτή την ιδέα, για αυτό και ο Homo-Ludens, ο άνθρωπος-παιχνίδι, είναι η αρχετυπική του φιγούρα. Στα μάτια του Homo–Ludens καθρεφτίζεται η αγωνία μιας διαρκούς ανακάλυψης. Ίσως γι’ αυτό και το Σαλιγκάρι δεν σταματά να ελπίζει – αν και συνήθως αποφεύγει να το ομολογήσει.
Το Σαλιγκάρι πέρα από τη διαδικτυακή του στέγη, τοποθετεί τη φυσική του παρουσία σε ένα διαμέρισμα λίγων τετραγωνικών κάπου στα Εξάρχεια. Εκεί συναντά τον Εαυτό του και τον Άλλον, μέσα από εκείνους τους τρόπους που αισθάνεται ότι το εκφράζουν.
Το Σαλιγκάρι δημιουργήθηκε από το παιδικό όνειρο δύο φίλων, το 2015.
Έκτοτε, κάθε μέρα κι από λίγο, βλέπει αυτό το όνειρο να ανθεί.
συντακτική ομάδα
δαμιανός
Από μικρός του άρεσαν η Ιστορία και οι ιστορίες, με χαρούμενο ή και όχι τόσο χαρούμενο τέλος. Κυρίως όχι και...
Διγ.
Ο Διγ. νομίζει ότι στο παιδικό του δωμάτιο είχε αφίσες του Μαρξ, του Βάλτερ Μπένγιαμιν, του Γιώργου Μαζωνάκη και...
ΝΣ
Γιατί γράφω στο Σαλιγκάρι; Κάτι γυρεύω – τι γυρεύω; Αφηγήσεις, ιστορίες – και τι διάολο σημαίνουν αυτά; Την κατοίκηση σε έναν κόσμο, ...
Σόφι λάιζ
Η Σόφι είναι ένα κορίτσι που διαβάζει, γράφει, τραγουδάει και μαθαίνει πιάνο σε παιδιά. Θα ήθελε να είχε σπουδάσει ...
Φωκάς
Μου αρέσει να τρώω, να καπνίζω και να αυνανίζομαι. Ανάμεσα, γράφω τραγούδια και ποιήματα, σε τραγικό τόνο...
// Ήρεμος πανικός //
Μαύρισαν οι πέτρες στην παραλία
κοιμόμαστε σε στρώμα από μυρμήγκια
χαζεύουμε
πουλιά σκελετωμένα
η νύχτα ανακατεύει το χαλί της
νηστικά χέρια σαρώνουν τη νύχτα
χρυσά νομίσματα στραφταλίζουν στην άμμο
τα δόντια μας
Μέσα στον ύπνο μας όλο βρέχει
φλέβα πρησμένη
ουρανός που σπάει
βάφει της θάλασσας τη ράχη κόκκινη
φαντάσματα επιστρέφουν απ’ τη θάλασσα
μας κυκλώνουν
μαζεύει τ’ αχυρένια μας μαλλιά
το φεγγάρι
*Φωκάς
// Ζήτω η δυστυχία ! //
«η επιθυμία δεν μπορεί παρά να είναι πάντα επιθυμία του απόντος. Και μόνο αυτή η απουσία μας κάνει να λατρεύουμε και να προσδοκούμε την παρουσία, την πληρότητα… Στον αντίποδά του κάθε πράγμα αναγνωρίζει το πολύτιμο άλας που του χαρίζει ζωή και ισχύ. Η ζωή δοξολογεί τον θάνατο, η μέρα τη νύχτα, η ευτυχία τη δυστυχία. Να γιατί το καλύτερο κατάλυμα είναι εκείνο που του λείπει η στέγη. Και έχει έτσι θέα προς τον ουρανό και την ανεξερεύνητη νύχτα…»
*Κωστης Παπαγιώργης, Σιαμαία και ετεροθαλή, σ.31.
[Η μάνα σου ανησύχησε]
«Γιάννη…ε, Γιάννη! Είσαι ξύπνιος;» ψιθύρισε ο Σπύρος.
«Τι θες;» απάντησε κάπως απότομα ο αδερφός του.
«Τους άκουσες;!»
«Ναι… πρώτη φορά είναι μήπως; Άσε με να κοιμηθώ…»
«Φοβάμαι, Γιάννη».
«Έπεσαν για ύπνο. Κοιμήσου κι εσύ».
Ο Σπύρος κουκουλώθηκε κάτω από τα σκεπάσματα. Έκλεισε τα μάτια του, αλλά αδυνατούσε να ηρεμήσει. Κουνούσε τα πόδια του νευρικά. Γύρισε μπρούμυτα κι έχωσε το κεφάλι του κάτω από το μαξιλάρι. Οι φωνές είχαν γίνει συνήθεια στο σπίτι. Όμως, υπήρχαν βραδιές που οι ήχοι άλλαζαν συχνότητα. Όχι τόσο συχνά — ίσως σπάνια — ωστόσο συνέβαινε. Ο πατέρας ξεστόμιζε βρισιές κι έπειτα έσφιγγε τα χείλη του κι έσπαγε ό,τι έβρισκε μπροστά του, συνήθως γυαλικά. Μια φορά είχε κάνει κομμάτια μια βιντεοκασέτα του Ψάλτη. Μόλις προχθές, η μητέρα πάτησε στην κουζίνα ένα κοφτερό γυαλί που είχε απομείνει σε μια γωνία κι έτρεχαν στο νοσοκομείο. Του είχε δώσει τελεσίγραφο.
Στριφογύριζε για ώρα στο κρεβάτι, ώσπου αντιλήφθηκε ότι ο Γιάννης είχε αποκοιμηθεί. Τότε γύρισε ανάσκελα κι έμεινε για λίγο ακίνητος. Μετά βίας ακουγόταν η ανάσα του. Σ’ όλη τη γειτονιά επικρατούσε τώρα απόλυτη ησυχία. Ήταν βράδυ Κυριακής και οι περισσότεροι είχαν πέσει. Μόλις είχε τελειώσει και η «Αθλητική Κυριακή» στην τηλεόραση. Μόνο ένα διαμέρισμα έμενε ακόμα στο πόδι στην απέναντι πολυκατοικία. [...]
saligari.net/filoksenia/i-mana-sou-anisihise/
φιλοξενία στο καβούκι
*κείμενο: Γρηγόρης Μάρκου
**φωτογραφία: Αυγερινός Τσαλίκης
Ημερολογιακές καταγραφές | 2532026
Κοιτούσα σήμερα το κενό από το παράθυρό μου. 8ος όροφος, βαθύ κενό (πτώση με διάρκεια). Το ορέγομαι και ανακουφίζομαι. Σκέφτομαι όμως και τον πόνο των άλλων. Συλλογιέμαι τον παππού, τη γιαγιά, τη μάνα, τον πατέρα, τα αδέλφια, τους φίλους και τις φίλες. Κανείς δεν καταλαβαίνει και ούτε ποτέ θα καταλάβει ότι να κοιτάζεις το κενό δεν σημαίνει να πέφτεις και μέσα. Για την ακρίβεια: επειδή ακριβώς το κοιτάζεις δεν θα πέσεις μέσα. Εκεί είναι τελικά το μυστικό: να κοιτώ το κενό και να μην πέφτω μέσα – όχι όμως από φόβο, αλλά από επιλογή. Και να ζω χωρίς τον φόβο του κενού, αλλά με την επιλογή του – με την ελευθερία που ενδεχόμενα υπόσχεται. Έτσι μόνο διεκδικώ τον τίτλο του ζωντανού. Πλάθω δυνατότητες, αναλαμβάνω την ευθύνη. Κοιτώ από απόσταση και λέω: «πόσο ωραία μοιάζουν όλα από ψηλά!»
*νσ
// Αυτό το κλειστό σπίτι //
Αυτό το κλειστό σπίτι
κρατούσε την έκφραση μιας περασμένης ευτυχίας.
Γιατί μερικά σπίτια είναι σαν πρόσωπα,
έχουν αυτή τη δύναμη, να εκφράζονται,
ακόμα και όταν οι άνθρωποι τα εγκαταλείπουν.
Ο ήλιος τρυπώνει μέσα στη σκόνη
και ζωγραφίζει τα μωσαϊκά χαμόγελά τους,
τα ξύλα και τα αλουμίνια τρίζουν γεμάτα καλοσύνη,
ο αέρας λέει μυστικά κάτω από τις πόρτες,
τα μάρμαρα θυμούνται, τα τζάμια ραγίζουν,
τα δέντρα φουντώνουν ακλάδευτα.
Αυτό το κλειστό σπίτι
είχε σπλάχνα·
το καταλάβαμε μόνο όταν γκρεμίστηκε,
γέμισαν τότε οι γύρω δρόμοι με χώματα-αίματα,
για μέρες ολόκληρες, δεν έλεγαν να ξεβάψουν
(περπατούσα πάνω τους και σκεφτόμουν ότι
πατώ πάνω στο αίμα του σπιτιού μου).
Αυτό το κλειστό σπίτι
αναλήφθηκε ένα πρωί του χειμώνα,
όπως ήταν, ατόφιο, με τα δέντρα του,
με τα σκαλιά του, με τα φτηνά γύψινα στολίδια του.
Εξαφανίστηκε σαν πλοίο φωτεινό και χαρούμενο,
που όταν πια σβήνει από το βλέμμα σου,
στο βάθος του ορίζοντα,
απορείς αν όντως υπήρξε,
αναρωτιέσαι αν ταξίδεψες στ’ αλήθεια μ’ αυτό,
δεν ξέρεις εντέλει αν υπάρχεις εσύ ο ίδιος.
*ποίημα/φωτογραφία: γ.π.
saligari.net/poihmata/ayto-to-klisto-spiti/
// 25η Μαρτίου, Βασίλης Νικολαϊδης //
Στις 25 Μάρτη που έχετε γιορτή,
μια τούρτα από κόλλυβα θα σας ζαχαροπλάσω,
που θα ’χει την εξής επιγραφή:
«Παπούληδες, δεν είσαστε αγνοί»
και μ’ αυτήν, με τα τανκς θα παρελάσω.
Και ο γενναίος Παλαμάς, ας με συγχωρέσει
που απ’ το δικό του, δεν θα πιω, αθάνατο κρασί,
όλη αυτή του η έξαρση εμένα δεν μ’ αρέσει,
δεν πάει με την περίσταση αυτή.
Τα άπλυτα του αγώνα πια τα έχουμε ξεχάσει,
και περπατώντας έτσι, προς τον θρύλο, βαρετά,
πρόγονοι, λαχανιάσατε και έχετε σωπάσει,
το χώμα που σας σκέπασε πατάνε τα στρατά,
μήπως και ξεφυτρώσετε από τη γη ξανά,
μήπως χαλάσει η ζωγραφιά που σας είχαμε φτιάξει.
Και δώσ’ του, κάθε χρόνο, το ίδιο το βιολί,
τώρα που τους εμφύλιους τους ξέκανε η λήθη,
τώρα το έθνος, σύσσωμο σας ευγνωμονεί,
φέτος θα φάμε απ’ το ίδιο παραμύθι.
Κοιτώντας των ματιών σας κείνη δα την πονηράδα,
στρίβοντας το μουστάκι μου μελαγχολικά,
αναρωτιέμαι, σ’ όλο αυτό που λέγεται Ελλάδα,
αν θα ’βρισκα μια θέση τελικά.
Και κάθομαι αναιδέστατα και σας κουτσομπολεύω,
πρόσωπα και εικόνες ψάχνω να ξαναβρώ,
μέσα στο τραγουδάκι μου σας ξαναζωντανεύω,
σαν ψώνιο, προγονόπληκτο και παρανοϊκό.
Σας κάνω το μνημόσυνο, σας καίω λίγο λιβάνι,
τα όπλα σας δεν άντεξαν στου χρόνου τη φθορά,
τώρα βαρέθηκαν για ’σάς ν’ ακούν και τα παιδιά
που ξέρουνε μια γειτονιά που λένε Μακρυγιάννη
κι έναν Καραϊσκάκη, γήπεδο, κάτω στον Πειραιά.
Τώρα, το φωτοστέφανο της δόξας σας ανήκει,
ένας ληστής αντικρυστά στης γκιλοτίνας τη φρίκη,
ένα αγοράκι ψάχνει τη μάνα του να βρει στο πλήθος
και στο χέρι του κρατάει σημαιάκι
κι εγώ ψάχνω να σας βρω στις 25 Μάρτη.
[Κατερίνα Γώγου - Σ’ όσους σπάσανε, σ’ όσους κρατάνε]
Κουρελιασμένοι απ’ τ’ αγριεμένα κύματα
πεταμένα υπολείμματα για πάντα από δω και μπρός
στο σκοτεινό θάλαμο της γης
με ισκιωμένο το μυαλό
απ’ το ξέφρενο κυνηγητό
της ασάλευτης πορείας των άστρων
οι τελευταίοι
απόθεσαν το κουρασμένο κεφάλι τους
θυσία
στην τελετουργία των ανεμοστρόβιλων καιρών .
Κι άνθρωποι δεν υπήρχανε.
Κι ένα άσπρο χιόνι σιωπής
σκέπασε οριστικά τις βυθισμένες πόλεις.
*Τώρα να δούμε εσείς τι θα κάνετε (ποιήματα 1978-2002), εκδ. Καστανιώτης 2015
// Τα κορδόνια //
«Να προσέχεις τα κορδόνια σου,
να είναι πάντα ίσι&quo;,
μου έλεγε ο πατέρας μου
απ’ όταν ήμουν πολύ μικρός.
Έτσι κάθε φορά που σκύβω
για να δέσω τα κορδόνια μου,
θυμάμαι τον πατέρα μου
και αναλογίζομαι
πόσο μου έχει στοιχίσει
αυτή η εμμονή στις λεπτομέρειες.
*γ.π.
Δημοσιευμένο στο Σαλιγκάρι τον Γενάρη του ‘24.
[ Μ. Αναγνωστάκης ]
Τόλης Νικηφόρου, «Αναρχικά» (1979)
